على ( ع ) هم براى آنان آرزوى پاداش و خير كرد . خطبهء على ( ع ) در ذو قار على ( ع ) در ذو قار برخاست و براى مردم سخنرانى كرد و پس از حمد و ثناى خدا و درود بر پيامبر ( ص ) چنين گفت : « اى مردم كوفه ! شما از گراميترين مسلمانانيد و از پسنديده‌ترين ايشان ، و سهم شما در اسلام بسيار است . اصل و نسب شما و نژاده بودن مركبهاى شما مشهور است . گروه شما از افراد خانواده‌دار و سواركاران و سالارند . وانگهى از همه نسبت به پيامبر ( ص ) مودت بيشترى داريد و من پس از توكل و اعتماد بر خدا ، شما را از اين جهت انتخاب كردم زيرا مىبينم اكنون كه طلحه و زبير بيعت مرا شكسته و عهد مرا گسسته‌اند و سر از فرمان من بيرون كشيده‌اند و به عايشه براى مخالفت و جنگ با من روى آورده و او را از خانه‌اش در آورده‌اند و به بصره كشانده‌اند ، شما جان خود را در اختيار من نهاده‌ايد و به من خبر رسيده است كه مردم بصره دو گروهند ؛ گروهى مردمى نيك و متدينند ، آنان گوشه‌گيرى كرده‌اند و آنچه را كه طلحه و زبير انجام مىدهند خوش نمىدارند . » « 1 » در اين هنگام سكوت كرد و مردم كوفه گفتند : ما انصار و ياران تو بر ضد دشمنانت خواهيم بود و اگر براى جنگ با چند برابر آنان هم ما را فرا خوانى براى خود در آن اميد خير و پاداش خواهيم داشت . على ( ع ) به آنان پاسخى پسنديده داد . خطبه‌اى ديگر در ذو قار و چون على ( ع ) خواست از منطقهء ذو قار حركت كند خطبهء ديگرى ايراد كرد و چنين فرمود : « 2 » پس از حمد و ثناى خداوند ، همانا كه خداى عز و جل ، محمد ( ص )

--> ( 1 ) اين خطبهء امير المؤمنين در تاريخ طبرى ؛ ج 5 ، ص 190 و در نهاية الارب نويرى ، ترجمهء دكتر محمود مهدوى دامغانى ؛ ج 5 ، ص 134 ، با الفاظ ديگرى آمده است . م ( 2 ) از اين خطبه در نهج البلاغه فقط دو سطر باقى مانده ، آن هم با اختلاف لفظى اندكى كه در چاپ فيض الاسلام ؛ ص 718 و در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ؛ ج 13 ، ص 9 ، آمده است . واقدى در كتاب الجمل خويش آن را آورده و سيد رضى از آن نقل كرده است . ابن عبد ربه در عقد الفريد ؛ ج 4 ، ص 318 ، آن را با تفصيل بيشترى در هفده سطر آورده است و تفاوتهائى دارد . مفيد ( رض ) در ارشاد ؛ ص 117 ، نيز آن را با اختصارى اندك آورده است . م